Menü Kapat

Ayırıcı edatlar

Ayırıcı edatlar

Ayırıcı edatlar, cümlenin bir unsurunu vurgulamak veya cümlenin bir unsurunu diğer unsurlarla karşılaştırmaya yarayan kelimelere denir.

Wa edatı []

Konu belirtmede kullanılışı:

Wa edatının en önemli işlevi cümlenin ana konusunu belitme işlevidir. Konu belirtildikten sonra konu ile ilgili unsurlar dile getirilir.

Cümlenin ana konusu, karşıdaki kişi tarafından da bilinmesi de gerekir. Karşıdaki kişi tarafından bilinmezse wa edatı kullanılmaz.

Biz koşuyoruz. → Watashi tachi wa hashite imasu. → 私たちは走っています。

Cümlenin konusu dediğimiz şey sadece kişi zamirlerinden ibaret değildir.

Nehir akıyor. → Kawa wa nagareteimasu. →川は流れています。

Karşılaştırmalarda kullanılışı

H  wa … S  wa … şeklinde kullanılarak karşılaştırma anlamı verilir.

Karpuz severim ama çilek sevmem. → Suika wa suki desu ga ichigo wa kirai desu. → 西瓜は好きですが苺嫌いです。

Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki şekilde de yazabiliriz. Çünkü yukarıda wa edatı karşılaştırmak için kullanılmıştır. Cümlenin konusunu belirtmek için kullanılırsa sorun olmaz.

Ben karpuz severim ama çilek sevmem. → Watashi wa suika suki desu ga ichigo kirai desu. →

私は西瓜は好きですが苺嫌いです。

En alt sınır belirtmede kullanılışı:

Wa edatı, çokluk belirten ifadelerden sonra kullanıldığında en az anlamı verir.

Koşuyorsam en az bir saat koşarım. → Hashireba ichi jikan wa hashiremasu. → 走れば時間は走ります。

Mo edatı []

Mo edatının Türkçe karşılığı, “bile, dahi” anlamında kullanılan “de, da” edatıdır.

O kişi de benimle gelecek mi?→Ano hito mo watashi to issho ni kimasu ka.→ あの人も私と一緒に来ますか。

Soru kelimesinden sonra mo edatı kullanılırsa cümlede anlatılan olumsuz bir durum güçlendirilmiş olur.

Hiç kimse bu kitabı okumadı.→Dare mo sono hon o yomimasen deshita.→誰もこの本を読みませんでした。

Bu hafta hiçbir şey yapmadım. → Konshuu nani mo dekimasen deshita. → 今週何も出来ませんでした。

Soru sözcüğü “dochira” ile  beraber kullanıldığında “her ikisini de” anlamına “nani” soru sözcüğü ile beraber kullanıldığında hiçbir şey anlamına gelir.

Her ikisini de okudum. → Dochira mo yomimashita. → どちらも読みました。

Mo edatı miktar belirten ifadelerden sonra geldiğinde belirtilen miktar vurgulanmış olur.

Bugün 4 saat (boyunca) kitap okudum. → Kyou wa yo jikan mo hon ga yomimashita. →今日は四時間も本が読みました。

Mo edatının “hem … hem de” veya “ne … ne de” anlamında kullanıldığı oluyor.

Ben hem şeftali hem de üzüm severim. → Watashi wa momo mo budou mo suki desu. → 私は桃も葡萄も好きです。

Aynı cümleyi şu şekilde yazarsak “ne … ne de” anlamına gelir.

Ben ne şeftali ne de üzüm severim. → Watashi wa momo mo budou mo kirai desu. → 私は桃も葡萄も嫌いです。

Demo edatı (でも)

Demo edatının Türkçe karşılığını bir kelimeyle ifade etmek zordur. Yerine göre “falan, bile, olsa da, her, tüm” anlamlarına gelmektedir.

Bu sınavı çocuklar bile yapar.→Kono shiken wa kodomo demo ukarimasu.→ この試験は子供でもうかります。

Kitap falan okuyalım. → Hon demo yomimasu. → 本でも読みます。

Her yerde kitap okurum. → Doko demo hon ga yomimasu. → どこでも本が読みます。

Acıkınca zaman her şeyi yerim. → Sukaseru toki nan demo taberu. → 空かせるとき何でも食べます。

Okula herkes gelebilir. → Gakkou e dare demo koraremasu. → 学校へだれでも来られます。

Sae edatı [さえ]

 Demo edatının olumsuz cümlelerde kullanılar versiyonu denilebilir. Anlam olarak demo edatına benzer. Ancak daha çok olumsuz cümlelerde kullanılır. (olumlu cümlelerde de kullanılabilir. )

Bugün kitap bile okuyamadım. → Kyou wa hon sae yomimasen. → 今日は本さえ読みません。

Hiç kimse bu odaya giremez. → Dare sae kono heya ni hairemasen. → だれさえこの部屋に入れません。

Koso edatı [こそ]

Cümlede vurgu yapmak veya genelde sanılanın aksine bir durumu anlatmak için kullanılır. Türkçe karşılığı olmayan bir edattır.

Asıl gelecek sene (vurgulanan ifade) biz kazanacağız. → Rainen koso watashitachi wa kachimasu.→

来年こそ私たちは勝ちます。

Koso edatı hangi ifadeden sonra geliyorsa o öğe vurgulanmış oluyor.

Bugün(vurgulanan ifade) ders çalışalım. → Kyou koso benkyou shimasu. → 今日こそ勉強します。

Dake edatı [だけ]

Dake edatı, “sadece, yalnız” anlamına gelmektedir. Ve olumlu cümlelerde kullanılmaktadır.

Ben sadece sabahleyin koşarım. → watashi wa gozenchuu dake hashirimasu. → 私は午前中だけ走ります。

Dikkat ettiyseniz Türkçe tercümede “sadece” ifadesi vurgulanan “sabah” kelimesinden önce gelmiştir. Ama Japonca cümlede ise “dake” edatı vurgulanan “gozenchuu” ifadesinden sonra gelmiştir. Yani, dake edatı vurlayacağı ifadeden sonra gelir.

Kahvaltıdan önce yalnızca kahve içerim. → asagohan mae ni kohi dake ga nomimasu. →

朝ご飯まえにコーヒーが飲みます。

Dake edatının deyim olarak kullanıldığı cümlelerde bulunmaktadır:

İstediğiniz kadar alın. → sukina dake totte kudasai. → 好きなだけ取ってください。

Yiyebileceğim kadar yedim. → Taberareru dake tabemashita. → 食べられるだけ食べました。

Shika edatı [しか]

Dake edatının olumsuz cümlelerde kullanılan versiyonudur denilebilir. Anlam olarak dake edatı ile aynıdır.

Ben sadece sabahleyin koşmam. → Watashi wa gozenchuu shika hashirimasen. →

私は午前中しか走りません。

Sadece Türkçe bilmiyorum. → Torukogo shika shirimasen. → トルコ語しか知りません。

Gurai/Kurai edatı [ぐらい / くらい]

Yaklaşık, civarında anlamına gelmektedir. Miktar veya sayı belirten ifadelerle beraber kullanılır.

Ben yaklaşık 26 yıl önce doğdum. → Watashi wa 26 nen gurai mae ni umaremashita. → 私は26年ぐらいまえに生まれました。

Hodo edatı [ほど]

“kadar, civarında, takriben ” anlamına gelmektedir.

Derslerimden dolayı bir yıl kadar Japonca çalışamadım.→Jugyou de ichinen hodo nihongo ga benkyou shimasen. →授業で一年ほど勉強しません。

Sınıfta Ayşe kadar çalışkan öğrenci yok. → Kurasu de Aishe hodo kinben-na gakusei wa imasen. →

グラスでアイシェほど勤勉な学生はいません。

Ayrıca[ne kadar … o kadar]  anlamında da kullanılabilir.

Ne kadar hızlı olursa o kadar hızlı bitirir. → hayakereba hodo hayaku owarimasu. →

早ければほど早くおわります。

Nado Edatı [など]

Türkçe’de kullandığımız vs. (ve saire) veya vb. (ve benzeri) anlamlarında kullanılır. Birden fazla isim satılırken “nado” edatı kullanılıdığında benzer isimlerin de olduğu belirilmektedir. İsimlerin arasında “ya” [ve, veya, ya da]bağlacı kullanılır.

Bugün gazete, kitap vs. okudun mu ? → Kyou wa shinbun ya hon nado yomimashita ka? → 今日は新聞や本など読みましたか。

İnsanlardan bahsederken nado ilgeci düşürülür. Yani kullanılmaz.

Evde annen ya da baban var mı ? → İe ni haha ya chichi nado ga imasen ka ?  Yanlış

Evde annen ya da baban yok mu ? → İe ni haha ya chichi ga imasen ka? →いえにははや父がいませんか。Doğru

Bakari edatı [ばかり]

Bakari edatı bir şeyin sürekli yapıldığını ve bundan rahatsız olduğu şeyleri ifade etmek için kullanılır. Konuşma sırasında vurgulamak amacıyla “bakari” yerine “k” karfini çiftleyip “bakkari” diye de söylenmektedir. “sadece, yalnız, hep, henüz” anlamlarına gelmektedir.

Öğretmen sadece gereksiz şeylerden bahsetti. → Sensei wa iranai naiyou koto bakari iimashita. →

先生はいらない内容ことばかり言いました。

Hep geziyor, hiç ders çelışmıyor. → Sanpo suru bakari zenzen benkyou shimasen. → 散歩すばかりぜんぜん勉強しませ。

Biraz önce (henüz) ders çalışmaya başladım. → Sakki benkyou shimashita bakari desu. →

さっき勉強しましたばかりです。

Henüz araba sürmeye başladım. → Kuruma wo korogashita bakari desu. → 車を転がしたばかりです。

Ka edatı []

Soru anlamı taşıyan kelimelerle beraber kullanıldığında belgisiz zamir olarak kullanılır.

Birisi var mı ? → Dare ka imasu ka. → だれかいますか。

Hiç kimse yok mu ? Dare ka imasen ka. → だれかいませんか。

Bir şey istiyor musun ? → Nani ka irimasu ka. → 何か要ります。

Hiçbir şey istemiyor musun ? →  Nani ka irimasen ka. → なにか要りませんか。

Bir gün Çince öğreneceğim. → İtsu ka chuugokugo manabimasu. →いつか中国語を学びます。

Bir yerde görmüştüm. → Doko ka de miemashita. → どこかで見えました。