Menü Kapat

Fiiller ve Grupları

Filler Hakkında Genel Bilgi

Japonca’ da Türkçe’deki gibi filler şahıs ekini almazlar. Japonca’ dan Türkçe’ ye çeviri yapılacağı zaman Japonca cümledeki özneye göre Türkçe cümledeki yükleme/fiile şahıs eki eklenir.

Japonca’ da yüklem genelde sondadır. Türkçe’ deki gibi fiiller, başta veya ortada yer alabilir ama cümle sonunda kullanılması daha çok tercih edilmektedir.

Türkçe ‘de olduğu gibi yüklem cümlenin temel öğesidir. Yüklem çıkarılırsa geriye kalan kelime topluluğu yargı bildirmez.

Fiiller, birinci grup (godan), ikinci grup (ichidan) ve üçüncü grup (sahen/kahen) olmak üzere üç gruba ayrılır. Fiil çekimleri, bu üç gruba göre değişiklik göstermektedir.

Japonca ‘da fillerin hepsi “u” sesiyle biter. Ama sonu “u” sesiyle biten her kelime de fiil değildir.

 

危なく       あぶなく         Abunaku        [neredeyse, hemen hemen]

勝負       しょうぶ         Shôbu             [oyun, maç, karşılaşma]

解決      かいけつ      Kaiketsu         [çözüm]

Fiillerin Temel Çekim Şekilleri

Japonca fiillerin dört temel durumu vardır. Bunlar;

  1. Sözlük çekimi ( taberu )
  2. Nai çekimi ( tabe-nai)
  3. Masu çekimi ( tabe-masu)
  4. Te çekimi ( tabe-te)

Fillerin bu dört temel çekim durumu Türkçe’ deki karşılıkları şöyledir:

  1. Sözlük çekimi: geniş zamana benzer. Bazı kaynaklarda geçmemiş zaman diye ifade edilir.
  2. Nai çekimi: olumsuz geniş zaman.
  3. Masu çekimi: sözlük şeklinin daha kibar halidir. Sözlük şekli ile aynı anlama gelir.
  4. Te çekimi: [-ıp, -ip ] ulaç şekline benzer.

Fiil Çekimleri

Fiil çekimleri, fiil gruplarına göre değiştiğinden dolayı fiil gruplarını inceleyelim.

Fiil Grupları

Japonca ‘da fiiller üç gruba ayrılmaktadır: Birinci (godan), ikinci (ichidan) ve üçüncü (sahen/kahen). Fiil çekimleri bu üç gruba göre değişiklik göstermektedir. Şimdi sırasıyla fiilleri inceleyelim.

  1. Birinci grup Filler (godan)

Sonu –u, -ku, -gu, -su, -tsu, -nu, -mu, -bu ve -ru heceleri ile biten fiillere birinci grup fiil denir. Birinci grup fiil örneklerini görelim:

Türkçe Kanji Hiragana Romaji
satın almak 買う かう kau
Açığa çıkarmak, ifşa etmek 暴く あばく abaku
Eğlenmek 燥ぐ はしゃぐ hashagu
Teşvik etmek 励ます はげます hagemasu
Vurmak, darp etmek 打つ うつ Utsu
Ölmek 死ぬ しぬ Shinu
Bağırmak 叫ぶ さけぶ sakebu
içmek 飲む のむ nomu
Kesmek 切る きる kiru
  1. İkinci Grup Fiiller (İchidan)

İkinci grup fiillerin hepsi –ru hecesiyle biter ve – ru hecesinden önce ya –i sesi ya da –e sesi bulunmaktadır. İkinci grup fiillerin örneklerini görelim:

Türkçe Kanji Hiragana Romaji
var olmak, mevcut olmak (cansızlar için) いる いる İru
Görmek 見る みる Miru
Uyumak 寝る ねる Neru
Giymek 着る きる Kiru
Yapabilmek, edebilmek 出来る できる Dekiru
Hatırlamak 覚える おぼえる Oboeru
İkinci grup fiil gibi birinci grup fiillerde de son hecesi hem –ru olan ve –ru hecesinden önce –i ya da -e ile biten fiiller de vardır. Bu fiillere dikkat edilmelidir. Bu fiillere sözlükten bakılarak veya sözlük çekimi dışında herhangi bir çekimi biliniyorsa grubu tespit edilebilir.
Bu fiillere örnekler;
Türkçe Kanji Hiragana Romaji
koşmak 走る はしる Hashiru
Gerekli olmak 要る いる İru
Girmek 入る はいる Hairu
Bilmek 知る しる Shiru
kesmek 切る きる Kiru
Geri dönmek 返る かえる Kaeru
Geri dönmek (ev) 帰る かえる Kaeru
Kaymak 滑る すべる Suberu
Tekmelemek 蹴る ける Keru
  1. Üçüncü Grup fiiller

Bu grupta sadece iki eylem bulunmaktadır. Düzensiz fiiller oldukları için çekime girdiklerinde kurallı bir biçimde çekimlenirler.

Türkçe Kanji Hiragana Romaji
Gelmek 来 る くる Kuru
Yapmak, etmek    – す る suru

“suru” fiiliyle isimlerden fiil yapıldığında sadece “suru” fiili çekimlenir.