Menü Kapat

Fiillerde Çatı

Önemli konulardan birisi fiillerde çatı. Çatı deyince fiillerin nesne alıp almaması, öznenin etken-edilgen olmasına göre değişen bir durumdan bahsetmekteyiz.

Bazılarımız fiillerde çatı konusunu bilmiyor veya unutmuş olabilir. Kısaca Türkçe’deki fiillerde çatı konusundan bahsedelim.

geçişli fiil: Fiil, nesne alabiliyorsa geçişli fiildir.

geçişsiz fiil: Fiil, nesne alamıyorsa geçişsiz fiil diye adlandırılır.

Fiilin kullanıldığı cümlede nesne olmasa bile fiile “onu” kelimesini getirip anlamlı oluyorsa yani, nesne alıyorsa geçişli, anlamsız oluyorsa geçişsiz fiil oluyor.

etken fiil/cümle: Yükleme baktığımızda işi yapan özne (ben, sen, o da dahil) belli ise o fiil etkendir denir.

Edilgen fiil/cümle: Cümlenin yüklemine baktığımızda işi yapan/özne belli değilse o fiile edilgen fiil denir.

Ettirgen fiil: Geçişli fiillere -r, -t, -dır ekleri getirildiğinde oluşan fiile ettirgen fiil denir.

Oldurgan fiil: Geçişsiz fiillere -r, -t, -dır ekleri getirildiğinde oluşan fiile oldurgan fiil denir.

Şunu unutmayalım. Farklı bir dil öğrendiğinizde veya öğrenmeye çalıştığınızda Türkçe’deki tüm yapıların tamamen aynısını bulamayabilirsiniz. Bulamazsınız da. O dilin imkanlarıyla konuşmaya başladığınızda artık o dili öğrenmeye başlamışsınız demektir.

Fiillerde çatı, sırasıyla geçişli-geçişsiz fiiller, edilgen fiiller, ettirgen fiiller konuları anlatılacaktır.