Menü Kapat

Na-sıfatı

Na-sıfatı

Sözlük çekiminde sonunda –ne eki bulunan sıfatlara na-sıfat denir. Çekime girdiklerinde –na hecesi düşer.

Örnek:

Benri(便利): elverişli

joubu(丈夫): sağlam

jouzu(上手): usta, iyi

Dame(駄目): kötü, olumsuz

Fuan(不安): tedirgin

Fukou(不孝): mutsuz

Hen(変): tuhaf, garip

Kekkou(結構): yeterli, kafi

Kirei(奇麗): güzel, hoş

Raku(楽): rahat

Shizuka(静か): sessiz, sakin

 

Na-sıfatın temel çekimleri

Na çekimi: na-sıfatın –na hecesi ile biten çekimine denir. Kirei-na

Kök: na çekiminden –na hecesinin kaldırılmasıyla elde edilen çekimine denir. Kirei

Ni çekimi: na-sıfatın köküne –ni hecesi eklenerek elde edilen çekimine denir. Kirei ni

Da çekimi: na-sıfatın köküne bildirme edatı “da” eklenerek elde edilen çekimine denir. Kirei da

De çekimi: na-sıfatın köküne bildirme edatının bağ şekli “de” eklenerek elde edilen çekimine denir. Kirei de

Düz konuşma çekimleri

Geçmemiş zaman düz olumlu çekimi

Na-sıfatların da çekimi geçmemiş zamanın düz olumlu çekimi olarak da kullanılır.

Kirei da → 綺麗だ → güzel(dir)

Geçmemiş zaman düz olumsuz çekimi

Na-sıfatın de çekiminin sonuna –nai eki getirilerek geçmemiş zaman düz olumsuz çekimi elde edilir.

Kirei de (de çekimi)

Kirei de nai (geçmemiş zaman düz olumsuz çekimi) →  綺麗でない → güzel değil.

Bazen de “de” eki ile “nai” eki arasına は edatı da girebilir. Okunurken de “wa ” diye okunur. Anlamı değiştirmez. “de-wa” hecesi yerine de bazen “ja” bazen de “jaa” diye de söylenebilir.

Kirei de wa nai (綺麗ではない) →  güzel değil.

Kirei ja nai (綺麗じゃない) →  güzel değil.

Kirei jaa nai (綺麗じゃあない) → güzel değil.

Not: “は” karakteri hece tablosunda “ha” diye okunur. Ama cümlede özneden sonra kullanıldığında ve

na-sıfatların çekiminde kullanıldığında “は” hecesi “wa” [va] diye okunur.

Geçmiş zamanın düz olumlu çekimi

Na-sıfatın köküne datta kelimesi getirilerek geçmiş zamanın düz olumlu çekimi elde edilir.

Kirei (na-sıfatın kökü)

Kirei datta (geçmiş zamanın düz olumlu çekimi) → 綺麗だった → güzeldi.

Geçmiş zamanın düz olumsuz çekimi

Na-sıfatın de çekimine nakatta kelimesi getirilerek geçmiş zamanın düz olumsuz çekimi elde edilir.

Kirei de (de çekimi)

Kirei de nakatta (geçmiş zamanın düz olumsuz çekimi) → 綺麗でなかった → güzel değildi.

Kirei de wa nakatta (geçmiş zamanın düz olumsuz çekimi) → 綺麗ではなかった → güzel değildi.

Kirei ja nakatta (geçmiş zamanın düz olumsuz çekimi) → 綺麗じゃなかった → güzel değildi.

Kirei jaa nakatta (geçmiş zamanın düz olumsuz çekimi) → 綺麗じゃあなかった → güzel değildi.

Yukarıdaki kullanımlarım hepsi doğrudur. Ancak “de nakatta” ve “dewa nakatta” daha çok yazı dilinde kullanılır.

Kibar konuşma çekimleri

Geçmemiş zaman kibar olumlu çekimi

Na-sıfatların da çekiminde “da” yerine “desu” getirilerek elde edilir. (da koşacının kibar çekimi “desu” dır)

Kirei da (da çekimi)

Kirei desu (geçmemiş zamanın kibar olumlu çekimi) → 綺麗です → güzeldir

Geçmemiş zaman kibar olumsuz çekimi

Na-sıfatların geçmemiş zaman kibar olumsuz çekimi iki şekilde yapılır. Birincisi, na-sıfatın de çekimine

“wa arimasen” eklenerek yapılır. İkincisi de na-sıfatın de çekimine “nai desu” eklenerek yapılır.

Birincisi şekil:

Kirei de (de çekimi)

Kirei dewa arimasen (geçmemiş zaman kibar olumsuz çekimi) → 綺麗ではありません →güzel değil.

Şu biçimler de geçerlidir:

Kirei ja arimasen → güzel değil.

Kirei jaa arimasen → güzel değil.

İkinci şekil:

Kirei de (de çekimi)

Kirei de nai desu (geçmemiş zaman kibar olumsuz çekimi) → 綺麗でないです→ güzel değil.

Geçmiş zaman kibar olumlu çekimi

Na-sıfatın da çekiminde “da” yerine “deshita” getirilerek yapılır.

Kirei da (da çekimi)

Kirei deshita (geçmiş zamanın kibar olumlu çekimi) → 綺麗でした → güzeldi.

Geçmiş zaman kibar olumsuz çekimi

Bu çekimde iki şekilde yapılır. Birincisi, geçmemiş zamanın kibar olumsuz çekimine “deshita” eklenerek yapılır. İkincisi de geçmiş zamanın düz olumsuz çekimine “desu” eklenerek yapılır.

Birincisi:

Kirei de (de çekimi)

Kirei dewa arimasen (geçmemiş zaman kibar olumsuz çekimi)

Kirei dewa arimasen deshita (geçmiş zaman kibar olumsuz çekimi) → 綺麗ではありませんでした→

güzel değildi.

Kirei ja arimasen deshita→ güzel değildi.

Kirei jaa arimasen deshita→ güzel değildi.

İkincisi:

Kirei de (de çekimi)

Kirei de nakatta (geçmiş zamanın düz olumsuz çekimi)

Kirei de nakatta desu (geçmiş zamanın kibar olumsuz çekimi) → 綺麗でなかったです → güzel değildi.

Kirei dewa nakatta desu→ güzel değildi.

Kirei ja nakatta desu→ güzel değildi.

Kirei jaa nakatta desu→ güzel değildi.

 

Na-sıfatların tamlamada kullanışı

Na-sıfatı da i-sıfatı gibi ismin önüne gelir ve na çekimiyle kullanılır. Düz konuşma çekimleri kullanılır. (da çekimi hariç).

Kirei-na musume → 綺麗な娘 → güzel kız

Fuan-na hito →不安な人→ tedirgin insan

Taisetsu de wa nakatta jiken →大切ではなかった事件 → önemli olmayan olay(önemsiz olay)

Na-sıfatların başka sıfatlarla kullanılışı

(De çekimi)+ sıfat + isim şeklinde kullanılır. Sondaki sıfat, na-sıfatı ise na çekiminde kullanılır.

Fuan de hen-na kodomo →tedirgin ve tuhaf çocuk

Na-sıfatlar sonda olmadığı sürece de çekimiyle kullanılırlar.

Benri de joubu de shizuka-na ie → kullanışlı, sağlam ve sessiz ev

Chiisakute joubu de benri-na takushi→ küçük, sağlam ve kullanışlı masa

Na-sıfatların zarf olarak kullanımı

Na-sıfatları, zarf olarak ni çekiminde kullanılır.

Ano baasan wa shizuka-ni suwatte imasu. → O nine sessizce oturuyor.

Sıfatlarda karşılaştırma

Japoncada karşılaştırmalar yori (-dan, den, daha, göre), motto (daha), mottomo (en) ve ichiban (en) kelimeleriyle yapılır.

Motto yasui kudamono wa doko desu ka? → もっと安い果物はどこですか。→ daha ucuz meyveler nerede?

Kyoushitsu no naka de ichiban kinben-na wa anata desu→教室の中で一番勤勉貴方です。→ Sınıfın en çalışkanı sensin.

Ahumetto san wa Mehumetto san yori hansamu desu. →アフメットサン はメフメットサンよりハンサムです。→ Ahmet Bey, Mehmet Bey’den daha yakışıklı(dır).