Menü Kapat

Zarf-fiil

Zarf-fiil, kurduğu önermeyi arkadan gelen başka bir önermeye bağlayan, belirteç olarak kullanılan eylem soylu sözcüklere denir. Örneğin gelip, gelerek, gelince, gelirken gibi eylem biçimleri zarf-fiildir.

Japonca’ da da Türkçe ‘ye benzer ulaç biçimleri mevcuttur. Şimdi onları inceleyelim.

Fiilin te çekimi (-ıp, -ip)

Fiilin temel çekimlerinden te çekimi, Türkçe’deki  –ıp, -ip ekine benzer.

Hashitte  → 走って → koşup  (sözlük çekimi: hashiru)

Nete → 寝て → uyuyup (sözlük çekimi: neru)

Tabete → 食べて → yiyip (sözlük çekimi: taberu)

Te çekiminin –ıp, -ip anlamı dışında başka kulanım şekilleri de vardır. Şimdi bunları görelim:

  1. Bağlaç anlamında eylemin yapılış sırasını belirtmede kullanılır.

Dişini fırçalayıp uyudu. → Ha (w)o migaite nemashita. → 歯を磨いて,寝ました。

Yemeğini yiyip okula döndü. → Shokuji (w)o tabete gakkou (h)e kaerimashita. → 食事を食べて学校へ帰りました。

b. İki eylemin beraber yapıldığını belirtmek için kullanılır.

Televizyona bakarak yemek yer. → Terebi (h)e mite shokuji  (w)o tabemasu. → テレビを見て 食事を食べます。

Yazarak ders çalışır. → Kaite benkyou shimasu.  → 書いて 勉強します。

c. Neden- sonuç ilişkisini bildirmek için kullanılır.

Öğle arası olduğu için geldim. → Watashi wa hiruyasumi ga atte kimashita. → 私は昼休み があって来ました。

Hastalandığım için işe gelemedim. → Yande shigoto ni kimasen deshita. → 病んで仕事に来ませんでした。

Te çekiminin olumsuzu:

Te çekiminin iki ayrı olumsuz çekimi vardır. Birincisi fiilin nai çekimine –de ekinin getirilmesiyle yapılır. İkincisi ise fiilin nai çekiminde –nai eki düşer ve yerine –nakute eki getirilmesiyle yapılır.

Birinci tip olumsuz te çekimi (-naide)

Yomanai (nai çekimi)

Yomanaide (olumsuz te çekimi) → 読まないで → okumayıp, okumadan

İkanai (nai çekimi)

İkanaide (olumsuz te çekimi) → 行かないで → gitmeyip, gitmeden

Nenai (nai çekimi)

Nenaide (olumsuz te çekimi) → 寝ないで → uyumayıp, uyumadan

O zaman düşünmeden yaptığım için pişmanım. → Ano toki ni omowanakute suru node kuimasu.

→ あの時に思わなくてするので悔います。

–nagara zarf-fiili (-arak, -erek)

Türkçe karşılığı, “-arak, -erek” ekidir. Fiilin masu çekiminde –masu eki düşer ve yerine –nagara eki getirilerek elde edilir.

Yomimasu (masu çekimi)

Yomi (-masu eki düşer.)

(-nagara eki getirilir.)

Yominagara → 読みながら → okuyarak

Nemasu (masu çekimi)

Ne (-masu eki düşer.)

(-nagara eki getirilir.)

Nenagara à 寝ながら → uyuyarak

Ben yürüyerek yemek yemem. → Watashi wa arukinagara shokuji (w)o tabete imasen. → 私は歩きながら食事を食べていません。

Fiil köklerinin tekrarı (-e … -e zarf fiili)

Fiilden ikileme yapmak için kullanılan bir zarf-fiildir. Fiilin masu çekiminde –masu eki atılıp geriye kalan kısmın iki kere tekrarlanması ile elde edilir. Tüm fiiller bu kullanım şeklinde kullanılmaz.

Yomimasu (masu çekimi)

Yomi (-masu eki atılır.)

(geriye kalan kısım tekrarlanır.)

Yomi yomi → 読み 読み → okuya okuya